Birçok sistem 168 pin’lik SDRAM veya DDR-DRAM gibi daha yeni hafýza biçimlerini kullanýyor(resim 55). Bu sistemlerde, hafýza her türlü kombinasyonda veya tek baþýna takýlabilir.Yani, modern teknoloji kullanmanýz dolayýsýyla bu iyi bir haber. Bu kýlavuzu kullanan birçok insanýn hafýza bankalarýyla uðraþmayacak kadar yeni donanýma sahip olduðunu varsayýyorum.

Þimdi kuruluma geçelim:

1. Hangi yuvalarý kullanacaðýnýza karar verin ve hafýzayý bu yuva üzerinde hizalayýn. Modül, doðru þekilde oturacak biçimde tasarlanmýþtýr. Hafýza yuvasýndaki küçük çentiði bulun ve modülü, çentiði modüldeki boþluða gelecek þekilde hizalayýn. Oldukça kolay bir iþlem.

2. Modülü yerleþtirin. SIMM’leri (30 pin veya 72 pin) 45 derecelik bir açýyla itmeniz gerekmektedir. DIMM’ler ise (SIMM’den yeni her türlü tip) dik otururlar.

3. Modülü yerine sabitleyin. Doðal olarak, SIMM’ler ana kartta 45 derecelik açýyla durmayacaklar. Dikey pozisyona doðru döndürün. Bu birazcýk güç gerektirebilir, fakat fazla zorlamayýn. Eðer çok sertse, büyük ihtimalle ters takýlmýþtýr. Dikey olduðunda, küçük plastik veya metal klipslerin SIMM’i yerine sabitleyecek þekilde kapandýðýný göreceksiniz. DIMM’lerde yapmanýz gereken tek þey DIMM’in iki ucundaki kaldýraçlarý kapatmak.



Eðer kapanmýyorlarsa, DIMM yuvaya tamamen oturmamýþ demektir. Birçok durumda siz DIMM’i yuvaya ittiðinizde kaldýraçlar otomatik olarak kapanacaktýr(resim 56).

Ýþlem tamam. Þimdi bu adýmlarý bütün hafýza modülleriniz için uygulayýn. Hepsini bitirdiðinizde,

yaptýklarýnýzý iki kere kontrol edin.

Ana kartý Kurun:
Þimdi ana kartý kasaya monte etmeniz gerekiyor. Eðer bu kýlavuzu izliyorsanýz; CPU, fan ve hafýza ana karta kurulu olmalý. Yani bu tümden kurulumu bir seferde kasaya monte edeceksiniz.



1. Kasa çalýþma için düzgün konuma getirildiðinde, ana karttaki delikleri ve kasadaki veya ana kart monte plakasýndaki delikleri bulun(resim 57). Ana kartý plakanýn tam üstünde tutarak hangi deliðin hangi deliðe denk geleceðini bulmak isteyebilirsiniz. Bunu yapabilmek için güç kablolarý gibi kasadaki bazý öðeleri dýþarý çýkarmanýz gerekebilir. Fakat, buradaki önemli nokta, ana karttaki birçok delikten hangilerinin sizin ana kartýnýzla kullanýlacak olmasý. Bütün ana kartlarýn farklý yerlerde monte delikleri bulunmaktadýr.




Þimdi resimde gösterilen distanslarýnýzý (Spacer) alýn ve kasadaki veya monte plakasýndaki uygun deliklere vidalayýn(resim 58). Levhalarý, 3/16” tornavida veya elle sýkýþtýrabilirsiniz. Bazý kasalarda yerlerine oturan küçük distans (spacer) ‘lar bulunur. Bunlarý monte plakasýnýn arka tarafýndan itersiniz ve onlar yerlerine otururlar.

3. Kasadaki oldukça uzun deliklerin üzerine gelen ana kart delikleri için, ana karta bir plastik standofflar takýn. Standofflar ana karttan çýkacak ve onlarý yerinde tutmak için geniþleyecek. Standoffun diðer ucundaki küçük disk daha sonra uzun deliklere girmesi için kullanýlacak. Eðer kasanýzda uzun delikler yoksa, bu adýmý önemsemeyin. Birçok kasa ana kartý tutmak için sadece metal distans (spacer) vidalarýný kullanýyor. Yani hiç önemli deðil.

4. Þimdi ana kartý kasaya doðru kaydýrýn. Distans (spacer) ‘lar üzerine oturduðundan ve bütün distans (spacer) ‘larýn da ana kartta mevcut bir delikle hizalandýðýndan emin olun. Eðer taktýðýnýz standofflar varsa, onlarýn da uzun deliklerin geniþ uçlarýna oturduðuna emin olun. Sonrasýnda dar parçanýn üzerine doðru kaydýrýn, böylece standofflarý kilitleyin. Standofflar kilitlendiðinde, bütün distans (spacer) ‘lar hizalý olmalý. Eðer çýkartýlabilir ana kart monte plakasý olan bir kasanýz varsa, ana kartý sadece plaka üzerinde daha önceden takýlý olan distans (spacer) vidalarý üzerine oturtun ve hepsinin ana karttaki deliklerle hizalý olduðundan emin olun. Bunu yaptýðýnýzda, I/O baðlantýlarýn (paralel, klavye ve fare portlarý) arkaya doðru baktýðýndan ve kasanýn arka tarafýndaki deliklere tam olarak hizalý olduðundan da emin olun. Bazý kasalarýn bu arka kýsmýnda zayýf ve çýkartýlabilir bir plaka bulunur. Ana kartýn ilgili parçalarýný dýþarý çýkartacak þekilde bu delikleri o plakada açabilirsiniz. Diðer kasalar bu arka kýsmý kasanýn bir parçasý olarak tutarlar ve deliklerin metal kapaklarýný çýkartabilmek için düz uçlu bir tornavida kullanmanýz gerekir. Bu adým da bittiðinde, ana kartýnýz kasada oturuyor, vida delikleri distans (spacer) ‘la hizalý ve I/O baðlantýlar kasanýn arkasýndan çýkýyor olmalýdýr.



5. Ana kartý sýkýþtýrmak için kullanacaðýnýz vidalarý alýn(resim 59). Eðer vidalarýn baþý çok geniþse ve ana karttaki devreyle temas edebileceðini düþünüyorsanýz, her deliðin üstüne plastik bir conta koyun. Büyük ihtimalle bir vida aracýlýðýyla topraklandýðý için açýlmayan ATX ana kartlara rastlamýþtým.
6.Ana kartý sýkýþtýrýn. Vidalarý ve gerekiyorsa contalarý her bir distans (spacer) ‘a takýn. Önce elle sýkýþtýrýn, daha sonra tornavida kullanýn. Çok fazla sýkýþtýrmadýðýnýzdan emin olun. Ana kartý kýrmak istemezsiniz. Ana kartýn kasa içinde hareket etmeyeceði kadar sýkýþtýrmak yeterlidir.

7. Ana kartý çýkartýlabilir bir monte plakasý üzerine takýyorsanýz, plakayý da kasaya geri takýn. Bazý durumlarda, plaka yandan takýlýyor olabilir. Bu tiplerde, plakanýn alt ucunu kasanýn alt tarafýndaki bir ray üzerine oturtup yukarý doðru çevirmeniz gerekir. Plakanýn üst tarafý kasayla temas ettiðinde vidalamanýz gerekebilir veya yaylý bir sistem onu sýkýþtýracaktýr. Diðer kasalarda, plaka arkadan takýlýyor olabilir. Bu plakalar daha sonra ana kartý çýkarmak istediðinizde kolayca çýkartýlabilir.

8. Yaptýklarýnýzý iki kere kontrol edin. Ana kartýn arka tarafýnýn kasanýn veya monte plakasýnýn hiçbir yerine temas etmediðinden emin olun. Yuvalarýn ve baðlantýlarýn kasanýn arkasýndaki deliklerle tam hizalý olduðundan emin olun. Ana kartýn sýkýca durduðundan da emin olun. Ana kartýn herhangi bir noktasýndan ittirdiðinizde hareket etmiyor olmalý.

Ana kartýn Kasayla Baðlantýlarýný Yapýn:

Bu adýmda, ana kartý güç kaynaðýna ve diðer kasa baðlantýlarýna baðlayacaksýnýz.

NOT: Eðer çýkartýlmýþ bir ana kart monte plakasý üzerinde çalýþýyorsanýz, aþaðýdaki baðlantýlarý yapabilmek için plakayý kasaya geri takmanýz gerekmektedir.



1.Ana karta güç kablosunu baðlayýn. Bir ATX ana kartta, güç baðlantýsý tek bir 20 tellik baðlantýdan ibarettir. Doðru kurulum için de iþaretlenmiþtir. Sadece takmanýz yeterlidir(resim 60) .

2. CPU fanýna güç baðlayýn. Birçok CPU faný bir adet güç kaynaðý kablosuna baðlanýrlar. Ayrýca genellikle bir sürücüye bu kabloyu boþ býrakabilmek için bir ara kablo görevi de görürler. Diðerleri ise ana karta baðlanan 3 pin’li küçük bir kabloya sahiptir. Bu tipleri sadece ana karta baðlamanýz yeterlidir. Baðlantý genellikle CPU_FAN 1 veya benzeri bir þekilde isimlendirilir(resim 61).

3. Kasa baðlantýlarýný inceleyin. Ana karttaki kasa baðlantýlarýný ve bunlarýn kasadaki karþýlýðý olan kablolarý inceleyin. Baðlantýlar genellikle ana kartýn aþaðý kýsýmlarýna doðru yer alan büyükçe bir pin bloðu þeklindedir. Bazý ana kartlar pin’leri isimlendirir, fakat en iyisi bunun için kullaným kýlavuzuna bakmaktýr. Çünkü bazen hangi ismin hangi pin’e ait olduðunu ana kart üzerinden anlamak güç olabilir. Eðer iyi bir kasanýz varsa, her kablonun hangi özellik için var olduðunu üzerlerindeki isimlerden anlayabilirsiniz. Eðer kablolarda isim yoksa, kabloyu diðer ucuna kadar izleyip hangi özellik için orada olduðunu kendiniz anlamalýsýnýz. Baðlarken, 1. pin’ler için kýlavuza bakýn ve her kablonun doðru þekilde baðlandýðýna emin olun. Eðer bir özelliðin çalýþmadýðýný fark ederseniz, kabloyu ters çevirmeniz gerektiðini de unutmayýn. Aþaðýdaki adýmlar her kabloyu ayrý ayrý anlatmaktadýr:



4. Turbo düðmesini baðlayýn. Eðer kasanýzýn böyle bir düðmesi varsa. Yoksa, kabloyu katlayýp bir yerlere sýkýþtýrabilirsiniz.

5. Güç düðmesini baðlayýn. Sadece ATX form biçiminde. ATX makinelerde, güç düðmesi, güç kaynaðý yerine direk olarak ana karta takýlýr(resim 62). Kullaným kýlavuzunuza bakýn. Baðlantý genellikle PWR_SW veya PWR þeklinde isimlendirilmiþtir. Bunu yanlýþ yapmanýz sisteminizin açýlmamasýna yol açar.

6.Reset düðmesini baðlayýn. Her türlü takýlabilir, sadece doðru pin’e taktýðýnýzdan emin olun. Pin’ler RST veya RESET þeklinde isimlendirilmiþ olabilir, ama en iyisi siz yine kullaným kýlavuzuna bakýn.

7. Güç LED’i / Tuþ Kilidi düðmesini baðlayýn. Bazý sistem kasalarý bu iki aygýtý 5 pin’li tek bir fiþle hallediyor. Fakat eðer kasanýzýn bir tuþ kilidi yoksa, tek baþýna da olabilir. Ana kart büyük ihtimalle ilgili þekilde isimlendirilmiþtir. Sadece fiþi yerine takýn. Eðer sisteminizin ikisi için ayrý yerleri varsa, ayrý ayrý takýn.


8.Turbo LED’i takýn. Turbo düðmesi gibi, bu da eskilerden kalma bir þey. Ýstiyorsanýz baðlayabilirsiniz, fakat birçok ana kart bu ýþýðý sadece sürekli yanýk tutacak ve baþka bir þey yapmayacaktýr. Ýstiyorsanýz, bu adýmý atlayabilirsiniz. Bazýlarý bu kabloyu SCSI adaptörü gibi baþka bir yere baðlýyor ve bu LED’i SCSI sürücü aktivitesi olarak kullanýyor.

9. Sabit disk aktivite LED’ini takýn. Bazýlarý 2 pin’li bir fiþ olarak gelir. Bazýlarý da 4 pin’li olarak gelir, ama sadece 2 pin çalýþýr(resim 64). Kýlavuzunuza bakýn veya çalýþana kadar deneyin. Genellikle HDD, HDD_LED veya benzeri bir þekilde isimlendirilir. Eðer yanlýþ takýldýysa, ýþýk ya hiç yanmaz ya da hep yanýk kalýr.

10. PC hoparlörünü baðlayýn. Birçok kasada bu 4 telli bir kablodur(resim 65). Ana karttaki 4 pin’li yere takýn. Bazý diðer kasalarda ise 2 adet 1 telli kablo bulunur. Bu durumda, bu kablolarý 1. ve 4. pin’lere takýn. Neden böyle bir þey yaptýklarýný hiçbir zaman anlayamamýþýmdýr.

11. Yaptýklarýnýzý iki kere kontrol edin. Her zaman olduðu gibi.

Sabit Diski ve CD-ROM’u Ayarlayýn:

Bu sürücüleri kasaya takmadan önce ayarlamak çok daha kolaydýr. Önce takarsanýz, jumperlarý ayarlamak için ihtiyaç duyulan alan size sorun yaratabilir.

Bu adýma geçmeden önce, sisteminizde hangi sürücülerden kaç tane olacaðýna karar vermelisiniz. Daha sonra onlarý hep beraber çalýþtýrabilmek için hangi þekilde ayarlayacaðýnýza karar vermeniz gerekiyor. Aþaðýda bu konuda size yardýmcý olabilecek birkaç ipucu var



Ana kartýnýzýn iki IDE kanalý bulunur ve her birisi iki aygýt destekler. Yani, örneðin eðer iki sabit disk kullanýyorsanýz, en iyisi birisini “master”, birisini de “slave” yapmaktýr(resim 68). Ana sabit diskinizi (iþletim sisteminizin olduðu) “master”, diðerini de “slave” yapýn. Eðer sadece bir sabit diskiniz varsa, onu “master” veya bazý sürücülerde IDE veri yolundaki tek sürücü olduðunu belirtmek için “single” ya da “cable select” yapýn. Ayný prosedür CD sürücülerinizi, teyp yedekleme aygýtlarýnýzý veya ekstra sabit disklerinizi takacaðýnýz ikincil IDE kanalýnýz için de geçerlidir.

Bu sürücüleri ayarlamak oldukça kolaydýr. Genellikle jumper ayarlarý sürücünün üstünde anlatýlmaktadýr.

CD sürücülerde ayarlar jumper pin’lerinin hemen üstünde bulunur. Sabit disklerde, bu bilgi sabit diskin üst kýsmýnda yazýlýdýr. Eðer yazýlý deðilse, kullaným kýlavuzuna veya Internet’e bakmayý deneyin. Kullaným kýlavuzlarý ayrýca bazý Maxtor sabit disklerdeki sýnýrlandýrýcý jumper gibi özel jumper ayarlarýný da anlatacaktýr.

Genel olarak, sabit diskleri CD sürücülerden ayrý bir kanalda tutun. Eðer ikinci bir sabit diskiniz varsa, onu IDE 1’de “slave” olarak atayýn. Benzer þekilde, CD-RW gibi ikinci bir CD sürücünüz veya bir DVD sürücünüz varsa, onu da IDE 2’de “slave” olarak atayýn. Bir CD-RW veya bir DVD sürücüyü, biraz daha yavaþ bir CD-ROM sürücüsü olarak kullanabileceðinizi de unutmayýn.

Eðer bir sürücüde jumper takmak gerekmiyorsa, en iyisi jumperý herhangi bir pin üzerine asmaktýr. Bu jumpersýz olmakla aynýdýr, ama ileride kullanmak istediðinizde jumperýn orada olduðundan emin olmanýzý saðlar.